أبو علي سينا ( مترجم : عبد الرحمن شرفكندى " هه ژار " )

23

قانون ( فارسى )

الف - تند و شديدتر از حالت طبيعى چيزهاى وارد به معده را مىگيرد . ب - يا نيروى گيرنده در معده ناتوان است و از گرفتن وارد شده به معده عاجز است ، و تازه وارد شناور مىشود . 3 - نيروى هضم‌كننده آسيب‌ديده است كه : الف - اصلا هضم نمىكند . ب - در هضم كردن توانايى كافى ندارد و هضم كامل صورت نمىگيرد . ج - ابزار هضم به حالتى از تباهى رسيده است كه مادهء وارده به معده را به مادهء دودى يا ترشيده تبديل مىنمايد . 4 - نيروى دفع‌كننده در معده آسيب‌ديده است ، مثلا : الف - تندتر و شديدتر از حالت طبيعى مدفوع را بيرون مىراند . ب - يا مدفوع را به سوى بالا مىفرستد . ج - يا به سستى و كندى مدفوع را بيرون مىدهد . د - يا اصلا نمىتواند مدفوع را از خود براند و در معده ماندگار مىماند و هر غذايى كه مدّت زياد در معده بماند و به كند حركتى بينجامد ، بخار مىكند ؛ بخارى كه از مدفوع ماندگار و ديرينه در معده به وجود مىآيد آزاردهنده است و خلطها را به حركت كردن وامىدارد ، و هيچ چيزى به اندازه ميوه زود تبخير نمىشود و از هر چيز ديگرى ميوه بيشتر بخارانگيز است . ه - گاهى ممكن است معده به دردى مبتلا گردد كه سبب كشيدگى در جرم معده شود . و - ممكن است درد گزنده و غيره سبب ناسازگارى معده شوند . بر اثر ناتوان شدن نيروهاى ذكر شده كلّا يا برخى از آنها خوراك وارد به معده به حالاتى خارج از حالت طبيعى درمىآيد ، مثلا : 1 - خوراك در معده حالت شناور به خود مىگيرد . 2 - خوراك به سستى از معده خارج مىشود . 3 - خوراك هضم‌شده به سرعت بيش از حالت طبيعى از معده بيرون مىريزد . 4 - خوراك كمتر به هضم مىرسد . 5 - خوراك اصلا هضم نمىشود . 6 - خوراك در معده تباه مىشود . 7 - اشتها به كلّى از بين مىرود . 8 - اشتهاى سگانه بردارندهء معده مستولى مىشود . 9 - اشتها به تباهى سر مىكشد ، مثلا آرزوى خوردن گل و زغال و غيره در شخص دارندهء معدهء ناساز شدّت مىيابد . 10 - كه اين حالت ناسازى معده گاهى قرقر شكم ، آروغ ، و باد و درد گزنده به دنبال دارد . ممكن است ناتوانى و آسيب‌ديدگى معده از شراكت اندامان ديگر باشد ، مثلا :